
Rejestry w kolejności sprawdzania
Kolejność kroków to propozycja redakcji, a nie wymóg przepisu. Tabela pokazuje, co daje każdy krok. Szczegóły i podstawy prawne opisują kolejne sekcje.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Krok | Rejestr | Kogo dotyczy | Na co odpowiada |
|---|---|---|---|
| 1 | Rejestr REGON (wyszukiwarka organu statystyki publicznej) | Osoby prawne, jednostki bez osobowości prawnej, osoby fizyczne prowadzące działalność | Czy podmiot ma wpis i numer REGON |
| 2a | Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) | Podmioty, na które ustawy nakładają obowiązek wpisu, np. spółki z o.o. i akcyjne | Forma prawna, siedziba, reprezentacja, sprawozdania finansowe, wybrane zaległości w egzekucji |
| 2b | CEIDG | Przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi | Dane firmy, daty rozpoczęcia i zawieszenia, wykreślenie, upadłość, zakaz działalności |
| 3 | Wykaz podatników VAT (biała lista) | Podmioty zarejestrowane, niezarejestrowane i wykreślone jako podatnicy VAT | Status VAT i numery rachunków do płatności |
| 4 | Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) | Podmioty, wobec których toczą się lub toczyły postępowania restrukturyzacyjne i upadłościowe | Upadłość, restrukturyzacja, umorzone egzekucje |
| 5 | Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) | Spółki i inne podmioty zobowiązane do zgłoszenia | Kto faktycznie stoi za spółką |
Krok 1: ustal identyfikatory i wybierz rejestr
Z umowy, oferty lub faktury wypisz nazwę, NIP, numer KRS lub REGON i adres. Wyszukiwarka REGON pozwala szukać po jednym z trzech identyfikatorów: REGON, NIP albo KRS. Udostępnienie danych w tej wyszukiwarce jest potwierdzeniem dokonania wpisu w rejestrze REGON. Rejestr obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
Forma prawna kontrahenta wskazuje dalszy rejestr. CEIDG ewidencjonuje przedsiębiorców będących osobami fizycznymi. Dokumenty spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych znajdziesz w katalogu prowadzonym przy KRS. Przedsiębiorca z CEIDG, który zawarł umowę spółki cywilnej, ma w CEIDG także NIP i REGON tej spółki.
Krok 2a: KRS, czyli spółki
Rejestr jest jawny, a każdy ma prawo dostępu do jego danych oraz do poświadczonych odpisów i wyciągów, także drogą elektroniczną. Ustawa przewiduje domniemanie, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe.
W rejestrze przedsiębiorców sprawdź przede wszystkim:
- Dane podstawowe: nazwę lub firmę, formę prawną, siedzibę i adres, NIP oraz REGON. Powinny zgadzać się z umową i fakturą.
- Reprezentację: wpis wskazuje organ uprawniony do reprezentowania podmiotu, osoby w nim zasiadające i sposób reprezentacji. Na tej podstawie ustalasz, kto może podpisać umowę.
- Przedmiot działalności i sprawozdania: rejestr podaje kody PKD oraz wzmiankę o złożeniu sprawozdania finansowego. Roczne sprawozdania finansowe spółek z o.o. i akcyjnych są w katalogu dokumentów, a każdy może otrzymać z niego poświadczone kopie drogą elektroniczną.
- Dział 4: zaległości podatkowe i celne objęte egzekucją, jeśli należność nie została uiszczona w ciągu 60 dni od wszczęcia egzekucji, analogiczne należności ZUS oraz wierzytelności z tytułem wykonawczym, niezaspokojone w ciągu 30 dni od wezwania do spełnienia świadczenia.
Wniosek redakcji: dział 4 nie jest pełnym wykazem długów. Wpis tych należności i wierzytelności wymaga, by łączna wysokość w ramach jednego postępowania wynosiła co najmniej 2000 zł, a dane z tego działu nie są objęte domniemaniem prawdziwości. Brak wpisu nie wyklucza więc zadłużenia, a sam wpis warto wyjaśnić z kontrahentem.
Krok 2b: CEIDG, czyli jednoosobowa firma
CEIDG udostępnia dane jawnie, na swojej stronie internetowej, a każdy ma prawo dostępu do nich. Dane wpisane do CEIDG są objęte domniemaniem prawdziwości. Zakres wpisu obejmuje m.in.:
- NIP i REGON, adres do doręczeń i adres stałego miejsca wykonywania działalności oraz przedmiot działalności według PKD,
- datę rozpoczęcia działalności, datę zawieszenia i wznowienia oraz datę zaprzestania, jeśli została zgłoszona,
- informację o ogłoszeniu upadłości, otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego i zakazie prowadzenia działalności gospodarczej,
- informację o ustanowionym pełnomocniku lub prokurencie, w tym o zakresie pełnomocnictwa.
Wykreślenie z CEIDG nie oznacza usunięcia danych, więc historię firmy da się sprawdzić także po zakończeniu działalności. CEIDG udostępnia wpisane dane niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dokonania wpisu. Wniosek redakcji: świeżą zmianę adresu lub zawieszenie możesz więc zobaczyć z kilkudniowym opóźnieniem.
Krok 3: wykaz podatników VAT i rachunek do zapłaty
Wykaz prowadzi organ skarbowy w postaci elektronicznej. Obejmuje podmioty, których nie zarejestrowano lub które wykreślono z rejestru jako podatników VAT, oraz podmioty zarejestrowane. Udostępnia się go w Biuletynie Informacji Publicznej tak, by sprawdzić, czy podmiot jest w wykazie na wybrany dzień, nie wcześniejszy niż 5 lat przed rokiem sprawdzenia.
Wykaz podaje m.in. status podmiotu (podatnik VAT czynny albo zwolniony, a także brak rejestracji lub wykreślenie), daty rejestracji lub wykreślenia wraz z podstawą prawną oraz numery rachunków rozliczeniowych prowadzonych w związku z działalnością. Przy podmiotach niezarejestrowanych i wykreślonych numerów rachunków nie ma.
Dlaczego to ma znaczenie przy płatności? Przepisy łączą skutki z tym, czy rachunek jest w wykazie na dzień zlecenia przelewu. Tabela pokazuje najważniejsze wyłączenia, a nie pełną listę:
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Sytuacja | Skutek |
|---|---|
| Płacisz za dostawę lub usługę potwierdzoną fakturą na rachunek spoza wykazu, a dostawca jest czynnym podatnikiem VAT | Odpowiadasz solidarnie całym majątkiem z dostawcą za jego zaległości w VAT w części przypadającej na tę dostawę (Ordynacja podatkowa, art. 117ba § 1) |
| Transakcja nie jest zawarta między przedsiębiorcami albo jej wartość nie przekracza 15 000 zł | Ta odpowiedzialność nie ma zastosowania, bo przepis wyłącza transakcje inne niż z art. 19 Prawa przedsiębiorców, czyli między przedsiębiorcami o wartości powyżej 15 000 zł |
| Przy pierwszej zapłacie na dany rachunek złożysz zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 7 dni od zlecenia przelewu | Odpowiedzialności solidarnej nie stosuje się |
| Zapłacisz z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności | Odpowiedzialności solidarnej nie stosuje się |
| Faktura wystawiona do 31 grudnia 2026 r.: płatność dotyczy transakcji z art. 19 Prawa przedsiębiorców (między przedsiębiorcami, powyżej 15 000 zł), dostawa lub usługa jest potwierdzona fakturą czynnego podatnika VAT, a przelew poszedł na rachunek spoza wykazu na dzień zlecenia przelewu | Podatnik nie zalicza do kosztów podatkowych tej części kosztu, w jakiej płatność poszła na taki rachunek (art. 15d ustawy o CIT, art. 22p ustawy o PIT); przepisy mają też osobną przesłankę płatności z pominięciem podzielonej płatności |
| Faktura wystawiona od 1 stycznia 2027 r. | Ustawa z 18 września 2026 r. zmienia te przepisy: w nowym brzmieniu mowa w nich już tylko o płatności bez pośrednictwa rachunku płatniczego |
Art. 117ba zawiera także inne wyłączenia, m.in. przelew na wskazane rachunki banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej oraz płatności z faktur dotyczących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub importu. Wniosek redakcji: sprawdzaj rachunek w dniu zlecania przelewu, nie w dniu zawarcia umowy, i zapisz datę oraz wynik sprawdzenia. Jeśli rachunku z faktury nie ma w wykazie, poproś kontrahenta o wyjaśnienie lub o inny rachunek, zanim zapłacisz.
Krok 4: Krajowy Rejestr Zadłużonych
Rejestr prowadzi minister sprawiedliwości w systemie teleinformatycznym. Jest jawny, a każdy może zapoznać się z jego danymi przez Internet. Ujawnia się w nim informacje o podmiotach, wobec których są albo były prowadzone postępowania restrukturyzacyjne lub upadłościowe, a także postępowania zakończone prawomocnym orzeczeniem zakazu z art. 373 ust. 1 Prawa upadłościowego. Ujawnia się też podmioty, wobec których umorzono egzekucję, bo z niej nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Taki wpis zawiera m.in. datę umorzenia i kwotę niewyegzekwowanych wierzytelności. Rejestr obejmuje również wspólników osobowych spółek handlowych odpowiadających bez ograniczenia całym majątkiem, gdy ogłoszono upadłość spółki.
Wniosek redakcji: wpis o upadłości lub restrukturyzacji to powód, by wstrzymać przedpłaty i zmienić warunki współpracy, a umorzona egzekucja to ostrzeżenie o braku majątku do zaspokojenia wierzycieli. Brak wpisu nie dowodzi dobrej kondycji finansowej, bo rejestr obejmuje tylko zdarzenia wskazane w ustawie.
Krok 5: CRBR, czyli kto stoi za spółką
Rejestr służy do przetwarzania informacji o beneficjentach rzeczywistych. Ustawa rozumie przez nich każdą osobę fizyczną sprawującą bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem. Do zgłaszania są obowiązane m.in. spółki jawne, komandytowe, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjne (z wyjątkiem spółek publicznych) oraz fundacje, w ciągu 14 dni od wpisu do KRS. Zgłoszenie obejmuje m.in. imię i nazwisko beneficjenta, obywatelstwo, państwo zamieszkania oraz wielkość i charakter udziału lub uprawnień. Rejestr jest jawny, a dane w nim są objęte domniemaniem prawdziwości. Ustawa określa, co się zgłasza, ale nie wskazuje, które z tych danych są widoczne publicznie, więc zakres danych dostępnych w rejestrze sprawdź w samym rejestrze.
Wniosek redakcji: przy większej umowie porównaj te dane z KRS i sprawdź, czy osoba wskazana jako beneficjent pasuje do struktury spółki, z którą masz podpisać umowę.
Jak czytać wyniki razem
Poniższe wnioski to opinia redakcji, a nie przepis.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Co widzisz | Co zrobić |
|---|---|
| Nazwa, NIP lub adres różnią się między rejestrami | Wyjaśnij to z kontrahentem przed podpisaniem umowy; zmiana wpisu może pojawić się w CEIDG z kilkudniowym opóźnieniem |
| Osoba podpisująca nie figuruje w organie reprezentacji z KRS | Zażądaj pełnomocnictwa albo podpisu osób wskazanych w KRS |
| Rachunek z faktury nie jest w wykazie VAT | Nie płać, dopóki kontrahent nie wskaże rachunku z wykazu lub nie wyjaśni sprawy; przy kwocie powyżej 15 000 zł uwzględnij skutki z tabeli wyżej |
| Wpis o upadłości, restrukturyzacji lub zakazie działalności | Wstrzymaj przedpłaty, dokładnie przeczytaj warunki współpracy, skonsultuj się z prawnikiem |
| Wszystkie wpisy są spójne | Rejestry potwierdzają formalne istnienie i status firmy, ale nie oceniają jakości jej usług ani rzetelności płatniczej |
Ocenę wykonawcy w konkretnej branży opisują teksty Jak wybrać firmę budowlaną: umowa, kosztorys, ubezpieczenie i Producent kontenerów: jak ocenić go przed zakupem.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy mogę sprawdzić firmę bez jej wiedzy i zgody?
Tak. KRS, CEIDG, KRZ i CRBR są jawne, a w KRS i CEIDG każdy ma prawo dostępu do danych. Wykaz podatników VAT udostępnia się publicznie w Biuletynie Informacji Publicznej.
Czym różni się sprawdzenie w KRS od sprawdzenia w CEIDG?
KRS obejmuje podmioty zobowiązane do wpisu, np. spółki z o.o. i akcyjne, i zawiera m.in. reprezentację oraz informacje o sprawozdaniach finansowych. CEIDG ewidencjonuje przedsiębiorców będących osobami fizycznymi i pokazuje m.in. daty zawieszenia, wykreślenie oraz informacje o upadłości i zakazach.
Czy sam numer REGON potwierdza, że firma jest wiarygodna?
Nie. Udostępnienie danych w wyszukiwarce potwierdza wpis w rejestrze REGON, czyli w ewidencji podmiotów, a nie ocenę ich sytuacji finansowej. Status VAT, upadłość czy zaległości sprawdzasz w innych rejestrach.
Od jakiej kwoty rachunek poza białą listą ma znaczenie?
Odpowiedzialność solidarna z art. 117ba Ordynacji podatkowej dotyczy transakcji z art. 19 Prawa przedsiębiorców, czyli między przedsiębiorcami o wartości przekraczającej 15 000 zł lub równowartość tej kwoty. Najważniejsze wyłączenia, w tym zawiadomienie w ciągu 7 dni i podzieloną płatność, opisuje tabela w kroku 3; przepis zawiera też inne.
Czy wpis w dziale 4 KRS jest pewnym dowodem zadłużenia?
Nie. Dane z działu 4 nie są objęte domniemaniem prawdziwości, więc potraktuj wpis jako sygnał do wyjaśnienia sprawy z kontrahentem, a nie jako rozstrzygnięcie.