
Porównanie: skup, komis i sprzedaż prywatna
Wybór zależy od tego, co jest dla ciebie ważniejsze: szybkość, cena czy własny wysiłek. Przepisy o formalnościach po sprzedaży są wspólne, ale ryzyka i obowiązki rozkładają się inaczej. Tabela zestawia je w jednym miejscu. Ocena czasu i ceny wynika z logiki transakcji, a nie z liczb z badań rynku, więc to opinia redakcji.
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Kryterium | Skup | Komis | Sprzedaż prywatna |
|---|---|---|---|
| Kto szuka nabywcy | Kupującym jest sama firma skupująca | Komis sprzedaje auto w imieniu własnym, ale na twój rachunek (art. 765 KC) | Ty |
| Czas (opinia redakcji) | Zwykle najkrótszy, bo kupujący jest już gotowy do zakupu | Do znalezienia nabywcy, bez gwarancji terminu | Zależy od rynku i od twojego zaangażowania |
| Cena (opinia redakcji) | Zwykle niższa, bo kupujący zawodowo musi auto odsprzedać lub naprawić | Cena ustalana w umowie, pomniejszona o prowizję | Zwykle najwyższa możliwa, ale negocjujesz sam |
| Koszt pośrednika | Brak osobnej opłaty, koszt jest w cenie | Prowizja (art. 765 KC), zasady płatności w umowie | Brak, poza kosztem ogłoszeń |
| Ryzyko oszustwa przy płatności | Kontrahent jest firmą, ale zasady zapłaty są te same | Pieniądze przekazuje ci komis, więc ważny jest termin wypłaty w umowie | Największe: kontakt z wieloma nieznanymi osobami |
| Odpowiedzialność za wady | Ty jako sprzedawca wobec firmy (art. 556 KC) | Wobec kupującego odpowiada komis jako sprzedawca (wniosek redakcji); rozliczenia między wami wynikają z umowy | Ty wobec kupującego (art. 556 KC) |
| Formalności po sprzedaży | Zawiadomienie starosty, powiadomienie OC | To samo, ale ustal w umowie, kto je robi | Zawiadomienie starosty, powiadomienie OC |
Szczegóły sprzedaży do skupu, w tym wycenę, oględziny i dokumenty, opisuje osobny tekst: skup aut w Poznaniu: wycena, dokumenty, formalności. Tutaj liczą się różnice między trzema drogami.
Czas i cena: co zyskujesz, a co oddajesz
Kupujący zawodowo musi auto odsprzedać albo naprawić, więc w jego rachunku mieszczą się własne koszty i marża. Wniosek redakcji: dlatego cena ze skupu jest zwykle niższa niż cena możliwa do uzyskania od prywatnego nabywcy. Poradnik serwisu motoryzacyjnego z 2020 roku zaznacza ponadto, że wartość rynkowa zwykle nie odpowiada oczekiwaniom właściciela, bo cenę kształtują chętni nabywcy.
W skupie płacisz więc ceną za szybkość i brak własnej pracy. W sprzedaży prywatnej płacisz czasem: przygotowujesz ogłoszenie, odbierasz telefony, pokazujesz auto i negocjujesz. W komisie oddajesz część pieniędzy pośrednikowi jako prowizję, a w zamian to on szuka kupca.
Prowizja w komisie
Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie zobowiązuje się za wynagrodzeniem, czyli prowizją, kupić lub sprzedać rzecz ruchomą na rachunek dającego zlecenie, ale w imieniu własnym (art. 765 KC). Komis nabywa roszczenie o zapłatę prowizji z chwilą, gdy ty jako zlecający otrzymasz rzecz albo cenę (art. 772 § 1 KC). Ustawa wiąże więc prowizję z wykonaniem zlecenia, a konkretną stawkę, sposób jej naliczenia i dodatkowe opłaty ustala umowa. Przed podpisaniem sprawdź na piśmie, co obejmuje prowizja, jaka jest cena minimalna i w jakim terminie komis przekaże ci pieniądze.
Formalności po sprzedaży
Obowiązki zbywcy nie zależą od wybranej drogi: zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie do 30 dni oraz pisemne powiadomienie ubezpieczyciela OC w ciągu 14 dni od przeniesienia własności (art. 78 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym i art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Zawiadomienie możesz złożyć bezpłatnie w e-usłudze na gov.pl. Dokumenty, terminy, kary i szczegóły OC opisuje tekst skup aut w Poznaniu: wycena, dokumenty, formalności.
Opinia redakcji: przy skupie i sprzedaży prywatnej zbywcą jesteś ty. Przy komisie ustal w umowie, kto i kiedy zgłasza zbycie oraz powiadamia ubezpieczyciela, bo przepisy mówią o zbywcy, a w komisie sprzedaż odbywa się przez pośrednika.
PCC: płaci kupujący
Przy umowie sprzedaży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na kupującym (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC), więc w żadnej z trzech dróg nie jest to twój koszt. Jak go liczyć i od kiedy obowiązuje zwolnienie do 3000 zł, opisuje wspomniany tekst o skupie. Dla firm i sprzedaży z działalności ważne są wyłączenia z art. 2 pkt 4: PCC nie podlegają czynności w zakresie, w jakim są opodatkowane VAT (lit. a), czynności, przy których przynajmniej jedna strona jest zwolniona z VAT z tytułu tej czynności (lit. b), oraz czynności niepodlegające VAT na podstawie art. 8c ust. 1 ustawy o VAT (lit. c). Jeśli sprzedajesz auto z działalności gospodarczej, rozliczenie omów z księgowym.
Rękojmia: sprzedawca prywatny a przedsiębiorca
Sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę (art. 556 KC). Strony mogą tę odpowiedzialność rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć, ale wyłączenie lub ograniczenie jest bezskuteczne, jeśli sprzedawca podstępnie zataił wadę (art. 558 § 1 zdanie pierwsze i § 2). Jeżeli kupującym jest konsument, ograniczenie lub wyłączenie rękojmi jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach szczególnych (art. 558 § 1 zdanie drugie).
Co z tego wynika dla trzech dróg:
- Sprzedaż prywatna. Jesteś sprzedawcą i odpowiadasz za wady istniejące w chwili wydania auta. Opisz stan auta uczciwie i nie ukrywaj znanych wad. Zapis o wyłączeniu rękojmi nie chroni, gdy zataisz wadę, a gdy kupujący jest konsumentem, art. 558 § 1 zdanie drugie ogranicza taką możliwość. Zakres tej ochrony w sprzedaży między osobami prywatnymi oceń z prawnikiem, jeśli stan auta jest sporny.
- Skup. Jesteś sprzedawcą wobec firmy. Wniosek redakcji: kupujący jest przedsiębiorcą, a nie konsumentem, więc ograniczenie z art. 558 § 1 zdanie drugie go nie dotyczy i umowa może ograniczać twoją odpowiedzialność. Przeczytaj zapisy o wadach i oświadczeniach o stanie auta przed podpisem.
- Komis. Wniosek redakcji: skoro komis sprzedaje w imieniu własnym, to on jest stroną umowy z kupującym. Konsumentowi kupującemu od przedsiębiorcy przysługują wtedy uprawnienia z ustawy o prawach konsumenta, a nie z rękojmi KC (art. 43a), a przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności towaru z umową ujawniony w ciągu dwóch lat od dostarczenia (art. 43c). Jak komis rozlicza z tobą ewentualne roszczenia kupującego, powinna określać umowa komisu.
Ryzyko oszustwa: co mówią źródła oficjalne
Największe ryzyko dotyczy sprzedaży prywatnej, bo spotykasz się z nieznajomymi, a kontakt często zaczyna się w ogłoszeniu (opinia redakcji). Policja opisuje schemat, w którym rzekomy kupujący zgłasza chęć zakupu pojazdu, a potem przysyła wiadomość podszywającą się pod firmę logistyczną z prośbą o opłacenie „ubezpieczenia transportu” przez link. Po przelewie kontakt się urywa. Zalecenie policji brzmi: nie klikaj podejrzanych linków i nie dokonuj przelewów bez pełnej weryfikacji.
Komunikat innej jednostki policji dotyczy sprzedającego, który po wejściu w link i podaniu danych logowania do banku stracił 6 500 zł. Radzi on, by nie podawać numeru karty i specjalnego kodu zapisanego na karcie oraz czytać każdą wiadomość z kodem autoryzacyjnym. Krajowy zespół reagowania na incydenty bezpieczeństwa w sieci zaleca z kolei zwracać uwagę, gdy ktoś wysyła ci link do realizacji płatności, uważać na przysyłane „dowody wpłaty” i poczekać, aż rzeczywiście zobaczysz pieniądze na swoim koncie.
Opinia redakcji, wynikająca z tych zaleceń: te same zasady stosuj w każdej z trzech dróg.
- Auto i dokumenty wydawaj dopiero po zaksięgowaniu pieniędzy, a nie po zobaczeniu zrzutu ekranu.
- Nie klikaj linków do „odebrania” płatności ani „ubezpieczenia transportu”, bez względu na to, kto je przysyła.
- Przy komisie nie opieraj się na ustnych obietnicach: stawkę prowizji, cenę minimalną i termin wypłaty wpisz do umowy.
Jak wybrać: pytania pomocnicze
Poniższe pytania nie dają wyniku liczbowego, ale porządkują decyzję (opinia redakcji).
Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
| Pytanie | Jeśli odpowiedź brzmi „tak” |
|---|---|
| Zależy ci na krótkim czasie i nie chcesz pokazywać auta wielu osobom? | Skup jest naturalnym kandydatem, ale porównaj więcej niż jedną wycenę |
| Możesz poczekać na kupca, ale nie chcesz sam prowadzić rozmów? | Rozważ komis, po sprawdzeniu prowizji, ceny minimalnej i terminu wypłaty |
| Masz czas i chcesz sam negocjować cenę? | Sprzedaż prywatna daje największą kontrolę nad ceną, ale też nad ryzykiem |
| Auto ma znane wady i chcesz wyraźnie określić odpowiedzialność? | Opisz wady w umowie, niezależnie od wybranej drogi |
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy skup zawsze płaci mniej niż sprzedaż prywatna?
Nie ma gwarancji w żadnym kierunku. Wniosek redakcji: kupujący zawodowo uwzględnia własny koszt i marżę, więc cena ze skupu jest zwykle niższa od możliwej do uzyskania prywatnie. Rzeczywista różnica zależy od auta i rynku, dlatego porównaj więcej niż jedną ofertę.
Kto płaci PCC, gdy sprzedaję auto?
Przy umowie sprzedaży obowiązek podatkowy ciąży na kupującym, niezależnie od tego, czy jest nim osoba prywatna, czy firma. Wyłączenia dla czynności opodatkowanych VAT i zwolnionych z VAT opisuje sekcja o PCC.
Ile mam czasu na zgłoszenie sprzedaży auta?
Na zawiadomienie starosty o zbyciu masz do 30 dni, a na pisemne powiadomienie ubezpieczyciela OC 14 dni.
Czy po sprzedaży prywatnej odpowiadam za wady auta?
Tak, na zasadach rękojmi: sprzedawca odpowiada, jeżeli rzecz ma wadę, a wyłączenie lub ograniczenie tej odpowiedzialności jest bezskuteczne, gdy podstępnie zataisz wadę. Opisz stan auta rzetelnie i zachowaj umowę.
Czy komis sprzedaje auto w moim imieniu?
Nie, komis działa na twój rachunek, ale w imieniu własnym (art. 765 KC). Wniosek redakcji: to on jest stroną umowy z kupującym, a ty rozliczasz się z nim według umowy komisu, w tym prowizji.
Czy sprzedaż do skupu chroni przed oszustwem?
Opinia redakcji: kontakt z firmą zmniejsza liczbę nieznajomych, z którymi masz do czynienia, ale nie zwalnia z ostrożności. Obowiązują te same zasady: pieniądze na koncie przed wydaniem auta, umowa na piśmie i brak klikania w linki przysyłane przez drugą stronę.
Co zrobić po oszustwie?
Policja radzi niezwłocznie poinformować bank o podejrzeniu przestępstwa i złożyć zawiadomienie na Policję lub do Prokuratury.